รอยใบลานสโมสร

สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก เป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว กับสมเด็จพระนางเจ้าสว่างวัฒนา พระบรมราชเทวี (ต่อมาได้รับการเฉลิมพระอิสริยยศเป็น “สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า) เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ ๑ มกราคม ๒๔๓๔ (๒๔๓๕ ตามปฏิทินใหม่) ณ พระตำหนักในพระบรมมหาราชวัง มีพระสกุลยศเมื่อแรกพระราชสมภพเป็น “สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้า” ชาววังออกพระนามอย่างลำลองว่า "ทูลหม่อมแดง"  จากนั้นได้รับพระราชทานพระนามและเฉลิมราชพระอิสริยยศมาโดยลำดับ สรุปได้ดังนี้ ๒ กุมภาพันธ์ ๒๔๓๔ (๒๔๓๕ ตามปฏิทินใหม่) ในการพระราชพิธีสมโภชเดือน พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระนามสมมติว่า “สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้ามหิดลอดุลเดช นเรศวรมหาราชาธิบดินทร์ จุฬาลงกรณินทรวรางกูร สมบูรณ์เบญจพรศิริสวัสดิ์ ขัตติยวโรภโตสุชาติ คุณสังกาศเกียรติประกฤษฐ ลักษณะวิจิตรพิสิฐบุรุษชนุตมรัตน์พัฒนศักดิ์ อรรควรราชกุมาร” ๑๐ มกราคม ๒๔๔๖ (๒๔๔๗ ตามปฏิทินใหม่) พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ...

จดหมายเหตุรายวันของบาทหลวง เดอ ซัวซีย์ ผู้ช่วยมองสิเออร์ เลอ เชอวาเลีย เดอ โชมอง ราชทูตของพระเจ้าหลุยส์ที่ ๑๔ ซึ่งเข้ามาเจริญทางพระราชไมตรีกับกรุงศรีอยุธยา เมื่อ พ.ศ. ๒๒๒๘ ได้บันทึกเหตุการณ์วันที่เข้าเฝ้าถวายพระราชสาสน์แด่สมเด็จพระนารายณ์มหาราช ณ พระที่นั่งสรรเพชญปราสาท ในพระราชวังหลวงกรุงศรีอยุธยา เมื่อวันพฤหัสบดีที่ ๑๘ ตุลาคม พ.ศ.๒๒๒๘ “...ท่านราชทูตซึ่งในขณะนั้นยังสวมหมวกอยู่ในท่าเดิมก็ลุกขึ้นยืน แล้วก็ถอดหมวกออก หันหน้ามาทางข้าพเจ้า ถวายคำนับพระราชสาสน์ แล้วจึงเชิญพระราชสาสน์ไปจากข้าพเจ้า เดิรตรงไปยังพระโธรน ข้าพเจ้าจำต้องชี้แจงเหตุการณ์สำคัญที่เกิดขึ้นในขณะนี้ให้ท่านฟังบ้าง มองสิเออร์ คอนสตันซ์ พยายามจัดการทุกสิ่งทุกอย่างเป็นทางช่วยเหลือมิให้เสื่อมเสียขนบธรรมเนียมประเพณีฝ่ายบุรพะทิศประเทศ คือ จะไม่ยอมให้พระเจ้ากรุงสยามรับพระราชสาสน์ด้วยพระองค์เอง   มองสิเออร์ คอนสตันซ์ เคยให้ความเห็นว่า ควรจะวางพานพระราชสาสน์ลงบนปลายไม้ปิดทอง แล้วชูขึ้นถวายก็จะสูงถึงพระโธรนที่ประทับได้โดยสะดวก อีกประการหนึ่งท่านราชทูตก็ได้รับคำบอกเล่ามาแล้วว่า พระโธรนเลื่อนลงมาให้ต่ำก็ได้ หรื...

บันทึก เรื่อง นายกรัฐมนตรีมาเฝ้าสมเด็จเจ้าฟ้ากรมพระนริศฯ วันที่ ๒ มีนาคม พ.ศ.๒๔๗๗ (สมเด็จเจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ ผู้สำเร็จราชแทนพระองค์ในขณะนั้น  : ที่มา  https://commons.wikimedia.org/wiki/ ) ) วันนี้ เวลา ๑๗.๑๐ น. นายพันเอก พระยาพหลพลพยุหเสนา นายกรัฐมนตรี กับนายนาวาตรี หลวงธำรงนาวาสวัสดิ์ เลขาธิการคณะรัฐมนตรี และหม่อมเจ้าวรรณไวทยากร วรวรรณ ที่ปรึกษาสำนักนายกรัฐมนตรี ได้มาเฝ้าสมเด็จเจ้าฟ้ากกรมพระนริศรานุวัดติวงศ์ (พระยศในขณะนั้น ภายหลังได้รับโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาขึ้นเป็น “กรมพระยา”) ณ พระที่นั่งราชกรัณยสภา (พระที่นั่งกรัณยสภา ในพระบรมมหาราชวัง : ที่มา http://radio.rmutp.ac.th/ ) นายกรัฐมนตรี กราบทูลว่า ได้รับลายพระหัตถ์ที่พระราชทานไปว่า พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้มีพระราชหัตถเลขาทรงสละราชสมบัติ พระราชทานแก่เจ้าพระยาศรีธรรมาธิเบศวันนี้ และมีพระบรมราชโองการดำรัสสั่งว่า ตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์เป็นอันพับไป ในวันที่ทรงลงพระปรมาภิไธยในพระราชหัตถเลขาทรงสละราชสมบัติ จะทรงลงพระนามในเอกสารอันใดไม่ได้อีกต่อไป ฉะนั้น บรรดาหนังสื...

(อัญเชิญพระโกศพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวขึ้นประดิษฐานบนพระยานมาศสามลำคาน  : ที่มา https://www.matichon.co.th/news/340081) เจ้าพระยายมราช เสนาบดีกระทรวงนครบาล ขอประกาศให้ชนทั้งหลายทราบทั่วกัน  ด้วยตามประกาศลงวันที่ ๒๘ กุมภาพันธ์ ร.ศ.๑๒๙ แจ้งกำหนดการพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระพุทธเจ้าหลวง แลพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ประชาชนทั้งปวง มีโอกาศที่จะบำเพ็ญการกุศลอย่างหนึ่งอย่างใดสนองพระเดชพระคุณได้ตามความปราถนา ความแจ้งอยู่ในประกาศนั้นแล้ว จึงขอชี้แจงตักเตือนมาให้ทราบว่า ถ้าผู้ใดมีความปรารถนาจะเข้าไปในพระบรมมหาราชวังในวันงานพระบรมศพ ณ วันที่ ๑๓ ที่ ๑๔ ที่ ๑๕  มีนาคม ก็ดี หรือมาคอยเฝ้าถวายบังคมพระบรมศพตามระยะทางในวันเชิญพระบรมศพจากพระบรมมหาราชวังไปสู่พระเมรุมาศ ณ ท้องสนามหลวง คือ วันที่ ๑๖ มีนาคมก็ดี หรือในที่ประดิษฐานพระบรมอัษฐิ คือ วันที่ ๑๗_๑๘_๑๙_๒๐ มีนาคม ก็ดีควรแต่งตัวให้เรียบร้อยด้วยเครื่องขาว คือ นุ่งผ้าขาวสวมเสื้อขาวทุกคน ถ้าเปนชาติที่มีธรรมเนียมแต่งกายไว้ทุกข์อย่างอื่น ก็ควรแต่งตามธรรมดานิยมในลัทธิแห่งตน (พระเมรุมาศพระบาทสมเ...

เดิมตั้งอยู่ในพระบรมมหาราชวัง พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้สร้างพระที่นั่งเย็น เป็นตึกจีนสูง ๓ ชั้น สำหรับใช้เป็นที่ประทับบริเวณ   “ พระตำหนักตึก ”   ในเขตพระราชฐานชั้นใน ใกล้กับประตูสนามราชกิจ ซึ่งเป็นที่ประทับของ พระนางเธอ พระองค์เจ้ารำเพยภมราภิรมย์ พระราชเทวีในรัชกาลที่ ๔   ( ในรัชกาลที่ ๕ โปรดเกล้าฯ ให้เฉลิมพระนามพระอัฐิเป็น “ กรมสมเด็จพระเทพศิรินทรามาตย์ ” ในตำแหน่งสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง และในรัชกาลที่ ๖ โปรดเกล้าฯ ให้เฉลิมพระนามเป็น “ สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี ”) ต่อมาเมื่อจะสร้างหมู่พระที่นั่งจักรีมหาปราสาทขึ้น จึงโปรดเกล้าฯ ให้รื้อพระที่นั่งสีตลาภิรมย์ไปปลูกถวายเป็นตำหนักเจ้าอาวาส ณ วัดราชบพิธ    อยู่บริเวณด้านหลังตำหนักอรุณ     “... พระตำหนักเดิมอันเป็นสถานที่พระบรมราชสมภพ และที่สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จประทับอยู่ฝ่ายใน อยู่ตรงที่สร้างพระที่นั่งมูลสถานบรมอาสน์ พระที่นั่งสมมติเทวราชอุปบัติและท้องพระโรงกลางข้างหลังพระที่นั่งจักรีมหาปราสาททุกวันนี้ พระตำหนักนั้นเรียกกันว่า “ ตำหนักตึก ” เดิมพร...

พระบรมศพพระมหากษัตริย์              ตามโบราณราชประเพณีเมื่อพระมหากษัตริย์แห่งพระราชวงศ์จักรีเสด็จสวรรคตจะอัญเชิญพระบรมศพขึ้นประดิษฐานบนพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท ในพระบรมมหาราชวัง นับตั้งแต่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชเป็นต้นมา จนถึงพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รวมทั้งสิ้น ๘ พระองค์ เว้นเฉพาะพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๗ เพียงพระองค์เดียวที่เสด็จสวรรคต ณ ประเทศอังกฤษ ขณะทรงสละราชสมบัติและดำรงพระอิสริยยศเป็นสมเด็จพระบรมราชปิตุลา เจ้าฟ้าฯ กรมหลวงประชาธิปกศักดิเดชน์   จึงได้ถวายพระเพลิงพระบรมศพ ณ ประเทศอังกฤษ แล้วอัญเชิญพระบรมอัฐิกลับมาบำเพ็ญพระราชกุศลในประเทศไทยภายหลัง           อย่างไรก็ตาม ในรัชกาลที่ ๕ เคยมีพระราชกระแสรับสั่งว่า หากพระองค์เสด็จสวรรคตให้ประดิษฐานพระบรมศพของพระองค์ไว้ ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม ที่สร้างขึ้นใหม่ในพระราชวังดุสิต เพื่อที่ “จะได้ไม่กีดลูกในพระมหาปราสาท” แต่การณ์มิได้เป็นไปตามพระราชประสงค์ เมื่อเสด็จสวรรคตก่อนที่พระที่นั่งอนันตสมาคมจะส...